İnfertilite ve Cinsel Yaşam
 
İnfertilite, çiftlerin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmadan, bir yıl boyunca düzenli ilişkiye girmelerine rağmen hamileliğin oluşmaması olarak adlandırılır (1).
Toplumda yaygın bilinen yanlışın aksine kısırlık sadece bir kadından kaynaklanmaz. Erkekler de kısır olabilir. Yapılan çalışmalar erkeklerin ve kadınların doğurganlık sorunları yaşama olasılıklarının eşit olabileceğini göstermektedir. Toplumda görülen infertilite olgularının yaklaşık 48%-58%’i erkekten kaynaklanan problemler nedeniyle meydana gelmektedir (2).
Dünya’da gelişmekte olan ülkelerde infertilite görülme oranı %7-12, ülkemizde ise evli çiftler arasında infertilite oranı %10-20 arasında seyretmektedir (3).
 
İnfertilite Nedenleri
Kadınlarda ve erkeklerde infertilite, farklı nedenlerle ortaya çıkabilir:
Kadın İnfertilite Nedenleri
Kadın kısırlığına biyolojik süreçleri etkileyen çeşitli faktörler neden olabilir (4):

  • İleri yaş,
  • Polikistik over sendromu,
  • Pelvik inflamatuar hastalık (PID),
  • Fallop tüplerinde tahribat veya tıkanıklık,
  • Endometriozis,
  • Düzensiz adet döngüsü,
  • Sağlıklı yumurta sayısının az olması,
  • Obezite,
  • Kemoterapi ve radyasyon tedavisi,
  • İbuprofen gibi yüksek dozlu nonsteroid antiinflamatuar ilaçların uzun süreli kullanımı,
  • Antipsikotik ilaçlar,
  • Sigara ve alkol kullanımı,
 
Erkek İnfertilite Nedenleri
Erkeklerde kısırlığa şu sorunlar neden olabilir (5):
  • Yetersiz sperm üretimi (Azospermi),
  • Spermin şekli,
  • Sperm hareketinin azalması,
  • Varikosel,
  • Düşük testosteron üretimi gibi hormonal dengesizlikler,
  • Sertleşme ve erken boşalma,
  • Atan yaş,
  • Sigara ve alkol kullanımı,
  • Obezite,
  • Pestisitler gibi toksinlere ve ağır metallere maruz kalma,
  • Şeker hastalığı, romatoid artrit ve yüksek tansiyon için kullanılan bazı ilaçlar.
 
Kısırlık Tedavisi
 
Kısırlık tedavisi, kısırlığa neden olan etkenlere bağlı olarak farklı şekillerde düzenlenir. Düzenli yumurtlamanın olmadığı infertilite vakalarındaki kısırlık tedavisinde gebelik ilaçları ile yumurta sayısı ve kalitesi artırılması bir yaklaşım olabilir.Sperm sayısının veya hareketinin yetersiz olduğu vakalarda aşılama tedavisi (İnseminasyon) uygulanabilir. Aşılama tedavisinde, eşin spermleri basit bir yöntemle, yumurtlama döneminde rahim içine yerleştirilir. Laparoskopi, histeroskopi gibi cerrahi yöntemler kısırlık tedavisinde kullanılabilecek diğer yöntemlerdir. Uygulanan tüm tedavilere rağmen gebelik oluşmuyorsa tüp bebek (in-vitro fertilizasyon, IVF) tedavi yöntemi düşünülebilir.
 
İnfertilite ve Cinsel Yaşam

Dünya Cinsel Sağlık Birliği (World Association for Sexual Health); cinselliğin insan olmanın tamamlayıcı bir parçası olarak belirtmiş ve bunun birçok faktörden etkilendiğini açıklamıştır (7).
Cinsel yaşam, toplumsal gelenekler, dini inanışlar, kanunlar, duygular, ilişkiler, stres, iş hayatı gibi kişisel ve çevresel birçok faktörden etkilenebilir. Bu faktörler, kişinin biyolojik, psikolojik ve sosyal sağlığını etkilediği gibi cinsel disfonksiyonlara neden olur. Cinsel disfonksiyon, Dünya Sağlık Örgütü, tarafından “Çeşitli nedenlerle kişinin istediği halde cinsel ilişkiye girememesi” olarak ifade edilmiştir (8).
İnfertilite, cinsel yaşamı olumsuz etkileyen cinsel disfonksiyonların başında yer alır. İster kadından ister erkekten kaynaklanmış olsun infertilite, çiftlerin ortak sorunudur (9). Buna rağmen kadın ve erkek infertiliteye farklı duygusal tepkiler gösterebilir.
Yüzyıllardır doğurganlık özellikleri ile özdeşleşen kadınlarda infertilite, yetersizlik, özgüven kaybı, suçluluk ve kızgınlık gibi duyguların ortaya çıkmasına neden olur. İnfertil kadınlar gebe kalamadıkları için kendilerini cinsel yönden de eksik göremektedir. İnfertil kadınlar, hem yaşadıkları duygu değişimleri hem de maruz kaldıkları toplumsal baskı nedeniyle cinselliği kendileri için bir ihtiyaç olduğunu unutarak, yalnızca üreme fonksiyonu olarak düşünürler. Kadınlarda yoğun yaşanan bu duygular isteksizlik ve evliliklerin bitmesi ile sonuçlanabilir.
İnfertil erkekler de ise durum biraz daha farklıdır. Erkekler, infertiliteden kadınlara oranla duygusal olarak daha az etkilenseler de cinsel yaşamlarında daha çok problem yaşarlar. ‘’Sürekli var olan cinsel istek’’ ve ‘’İlişkiye her zaman hazır olmak’’ gibi genel kanılar yüzünden toplumda, erkeğin gücünü cinsellikle bağdaştıran bir beklenti vardır (10).
Bu psikolojik baskı, infertil erkeklerde daha farklı sorunlara yol açabilir. İnfertilite, erkeklerde duygusal değişimlerin yanı sıra fiziksel sorunlara da neden olur. Erkeklerde en sık karşılaşılan cinsel disfonksiyonların başında libido kaybı ve ereksiyon problemleri gelir. İnfertilite, erkekler için ciddi bir stres kaynağıdır. Kendini yetersiz ve güçsüz hisseden erkek, cinsel birliktelikten kaçar. Zamanla çifteler arasında oluşan uzaklaşmalar, cinsel yaşamı bitirerek evliliklerin sonlanmasına neden olabilir. Ayrıca sorunun kendinde olduğunu kabul etmemek, problemleri konuşmayarak ertelemek de, infertilite tedavisini olumsuz etkiler.
 
2021790-SIGMA-TAU17-PROXEED PLUS17
 
Kaynakça:
  1. https://www.healthline.com/health/fertility
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6971809/
  3. https://jag.journalagent.com/jaren/pdfs/JAREN-85570-REVIEW-CAGLAR.pdf
  4. https://www.healthline.com/health/fertility#female-causes
  5. https://www.healthline.com/health/fertility#male-causes
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23830269/
  7. https://jag.journalagent.com/androloji/pdfs/AND_2014_57_135_138.pdf
  8. Basson R, Weijmar Shultz WCM. Kadinlarda cinsel istek ve uyarilma bozukluklari ve cinsel ağrı. Seksüel Tıp, Bölüm 22. 2004; p:860.
  9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6971809/
  10. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/andr.12160

EN BABA İÇERİKLER